Strona główna

PODSUMOWANIE

Spośród wspomnianych w “Omówieniu” osób działalność Jezusa była najbardziej spektakularna i wywarła na historię świata największy wpływ. Złożył się na to szereg czynników związanych z czasem i miejscem życia Jezusa, z których wymienię najważniejsze:

• szczególne powiązanie istnienia, historii, myśli politycznej i życia codziennego narodu izraelskiego z religią;
• głębokie przeświadczenie wszystkich Żydów o wyjątkowości ich narodu, związanej ze szczególną opieką jedynego prawdziwego Boga; przekonanie, że są narodem wybranym;
• szczególne znaczenie, jakie przypisywano w religii żydowskiej świętym księgom; powszechne dopatrywanie się w ich treści zapowiedzi przyszłych wydarzeń lub potwierdzenia własnych myśli czy wydarzeń aktualnych; ksiąg tych było wiele, a większość z nich była bardzo obszerna, były w nich powielane wszelkie archetypowe sytuacje, zachowania, bohaterowie oraz wszelkie ludzkie nadzieje i marzenia, a zatem prawie zawsze można w nich było znaleźć to, co się chciało;
• sposób myślenia współczesnych Jezusowi ludzi - myślenie kategoriami Bożego zamysłu, dopatrywanie się w każdym wydarzeniu woli Bożej;
• powszechna wiara w cuda i znaki czynione przez Boga za pośrednictwem jego pomazańców;
• głębokie przekonanie o relacji następstwa między popełnionymi grzechami a spotykającymi człowieka nieszczęściami, chorobami, kalectwem;
• powszechne wśród Żydów w tamtym czasie oczekiwanie mającego wkrótce nadejść mesjasza oraz związanego z tym nastania nowego wielkiego królestwa Izraela;
• wiara w opętanie przez “duchy nieczyste”;
• skostnienie starej religii i instytucji polityczno - religijnych, objawiające się między innymi w doprowadzeniu do granic absurdu drobiazgowych przepisów związanych z kultem;
• obietnica, stanowiąca jednocześnie groźbę, rychłego powrotu “z wielką mocą i chwałą”¹ i przeprowadzenia sądu nad światem, udzielona przez Jezusa przed śmiercią;
• realizacja przez Jezusa archetypowego mitu o kimś potężnym, wykonującym wielkie czyny dla dobra ludzi oraz poświęcającym się dla nich (patrz: mity o Gilgameszu, Heraklesie, czy Prometeuszu);
• potężne zaplecze w postaci Starego Testamentu - gromadzonego przez ponad tysiąc lat zbioru świętych ksiąg narodu żydowskiego, wierzącego w jedynego, najpotężniejszego boga, znajdującego się ponad całym istniejącym Wszechświatem i będącym jego stwórcą.

Jak jasno widać z niniejszego opracowania, wydarzenia które miały miejsce w latach 28-30 naszej ery w Palestynie zostały wiernie utrwalone i przechowane do naszych czasów. Nie jest prawdą to, co twierdzi w swojej książce prof. Uta Ranke - Heinemann “Nie i amen”, że zdecydowana większość z nich to są legendy i bajki². Posunęła się nawet do tego, że zaprzecza istnieniu najważniejszego wydarzenia, wręcz punktu kulminacyjnego jawnej działalności Jezusa - tzw. pierwszemu rozmnożenia chleba³. Trudno mieć o to do pani profesor pretensje, ponieważ jest teologiem a nie psychologiem.

Tymczasem Ewangelie są rzeczywiście wiernymi relacjami tamtych wydarzeń, wzajemnie uzupełniającymi się. Szczególnie wyraźnie widać to właśnie na przykładzie pierwszego rozmnożenia chleba. Zostały jedynie te wydarzenia na kartach Ewangelii w specyficzny sposób zinterpretowane przez ich uczestników i słuchaczy. Jak wiadomo byli to ludzie prości - rybacy, zeloci, celnicy, nierządnice itp. W odpowiedni sposób wyjaśnił ten fakt Jezus:

Łk 10,21b

«Wysławiam Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je prostaczkom. Tak, Ojcze, gdyż takie było Twoje upodobanie» .

Współczesnych im ludzi dziwiła ich niewzruszona pewność siebie w zestawieniu z prostactwem:

Dz 4,13

Widząc odwagę Piotra i Jana, a dowiedziawszy się, że są oni ludźmi nieuczonymi i prostymi, dziwili się. Rozpoznawali w nich też towarzyszy Jezusa.

Specyficzny sposób myślenia i wyrażania się tych ludzi wiernie oddał w swoim tłumaczeniu Ewangelii Mateusza i Marka Władysław Witwicki⁴. Nie ma w nim tego klimatu uduchowienia, wygładzania słów i odpowiedniej interpretacji, które występują w Biblii Tysiąclecia.

Uważam również, że zdecydowana większość wypowiedzi Jezusa, utrwalonych na kartach Ewangelii, są to autentyczne jego wypowiedzi, jedynie najwyżej w szczegółach różniące się od oryginalnych. Należy pamiętać, że słowa wypowiadane przez Jezusa były dla jego uczniów słowami “świętymi”. Był to balsam dla ich duszy, były to słowa człowieka, który był dla niech wszystkim: ojcem, matką, mesjaszem, synem Boga, itd. i jako takie były przekazywane dalej. W tych słowach nie mogła być zmieniona ani jedna litera, ani jeden przecinek. A zatem w prawie niezmienionej postaci dotrwały one do czasu zapisu w Ewangeliach. Zresztą słowa Jezusa, zapisane w Ewangeliach, kreślą bardzo spójny portret psychologiczny ich autora, całkowicie zgodny z przedstawioną przeze mnie teorią i całkowicie zgodny z moimi wspomnieniami odnośnie drogi duchowej, jaką przebyłem.

Kończąc tymczasem “sprawę Jezusa z Nazaretu”⁵ oddaję te łamy ponownie niezastąpionemu Ernestowi Renanowi⁶:

Przede wszystkim zaś należy silnie odróżnić czasy naszej społeczności, gdzie wszystko się dzieje w świecie refleksji, od czasów owych naiwnie łatwowiernych społeczności, wyłaniających z siebie wiary, które panowały jednak całe wieki. Jeszcze nie powstało nic wielkiego, co nie opierałoby się na legendzie. Jedyną winowajczynią jest tu chyba tylko ludzkość, która chce być oszukiwana.

---

Przypisy:

¹ Mk 13,26b

² Zgadzam się jedynie z panią Utą Ranke - Heinemann odnośnie wyjaśnienia cudu w Kanie Galilejskiej (J 2,1-11) - “Nie i Amen”, AW URAEUS Gdynia 1994, s. 90-92.

³ Uta Ranke - Heinemann, tamże: s. 102

⁴ Władysław Witwicki, “Dobra Nowina według Mateusza i Marka” (PWN, Warszawa 1958)

⁵ Dz 10,38a

⁶“Żywot Jezusa”, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1991, s.135

Strona główna