Strona główna

 

 

 

PSALMY  „WOJENNE”

 

 

 

Tytuł tego rozdziału mówi sam za siebie. Nazwę tych psalmów ująłem w cudzysłów, ponieważ jest to określenie sformułowane przez mnie.

 

Ps 9,2-7

Chwalę Cię, Panie, całym sercem,
opowiadam wszystkie cudowne Twe dzieła.
Cieszyć się będę i radować Tobą,
psalm będę śpiewać na cześć Twego imienia, o Najwyższy.
Bo wrogowie moi się cofają,
padają, giną sprzed Twego oblicza.
Boś Ty przeprowadził mój sąd i wyrok,
zasiadając na tronie - Sędzio sprawiedliwy.
Zgromiłeś pogan, zgubiłeś występnych,
imię ich na wieczne czasy wymazałeś.
Upadli wrogowie - w wieczyste ruiny,
miasta poburzyłeś - przepadła o nich pamięć.

 

Ps 18,32-50

Bo któż jest Bogiem prócz Pana?
Lub któż jest Skałą prócz Boga naszego?
Bóg, co mocą mnie przepasuje
i nienaganną czyni moją drogę,
On daje moim nogom rączość nóg łani
i stawia mnie na wyżynach,
On ćwiczy moje ręce do bitwy,
a ramiona - do napinania spiżowego łuku.
Dajesz mi tarczę Twą dla ocalenia,
i wspiera mnie Twoja prawica,
a Twoja troskliwość czyni mnie wielkim.
Wydłużasz mi kroki na drodze
i stopy moje się nie chwieją.
Ścigam mych wrogów i dopadam,
a nie wracam, póki nie zginą.
Starłem ich, nie mogli się podnieść,
upadli pod moje stopy.
Mocą mnie przepasujesz do bitwy,
sprawiasz, że przeciwnicy gną się pode mną,
zmuszasz wrogów moich do ucieczki,
a wytracasz tych, co mnie nienawidzą.
Wołają - lecz nie ma wybawcy;
do Pana - lecz im nie odpowiada.
Jak proch na wietrze ich rozrzucę,
zdepczę jak błoto uliczne.
Ty mnie ocalasz od buntów ludu,
ustanawiasz mnie głową narodów.
Służy mi lud, którego nie znałem.
Są mi posłuszni na pierwsze wezwanie;
cudzoziemcy mi schlebiają.
Cudzoziemcy bledną,
z drżeniem wychodzą ze swoich warowni.
Niech żyje Pan! Moja Skała niech będzie błogosławiona!
Niech będzie wywyższony Bóg, mój Zbawca,
Bóg, który zapewnia mi pomstę
i poddaje mi narody,
wybawia mnie od nieprzyjaciół,
wynosi nad moich wrogów
i uwalnia od gwałtownika.
Przeto będę Cię, o Panie, chwalił wśród narodów
i będę wysławiał Twoje imię.

 

Tak, Bóg „dawał nogom rączość nóg łani”, „ćwiczył ręce do bitwy, a ramiona - do napinania spiżowego łuku”, „zapewniał pomstę i poddawał narody”. Problem polegał jednak na tym, że Bóg, by mógł sprawiać takie cuda, powinien w oczach swoich wyznawców być silniejszym od innych bogów, konkretnie od bogów przeciwników.

 

Ps 135

Alleluja.
Chwalcie imię Pańskie,
chwalcie, słudzy Pańscy,
wy, którzy stoicie w domu Pańskim,
na dziedzińcach domu Boga naszego.
Chwalcie Pana, bo dobry jest Pan,
śpiewajcie Jego imieniu, bo łaskawe.
Pan bowiem wybrał sobie Jakuba,
Izraela - na wyłączną swoją własność.
Wiem, że Pan jest wielki
i że Pan nasz jest nad wszystkimi bogami.

Cokolwiek Panu się spodoba,
to uczyni na niebie i na ziemi,
na morzu i we wszystkich głębinach.
Sprowadza chmury z krańców ziemi,
wywołuje deszcz błyskawicami
i dobywa wiatr ze swoich komór.
Poraził pierworodnych w Egipcie,
od człowieka aż do bydlęcia.
<W tobie, kraju egipski>,
zdziałał znaki i cuda
przeciw faraonowi i wszystkim jego sługom.
Poraził wiele narodów
i zgładził królów potężnych:
amoryckiego króla Sichona
i Oga, króla Baszanu,
i wszystkich królów kananejskich.
A ziemię ich dał w posiadanie,
w posiadanie Izraela, swojego narodu.

Twe imię, Panie, trwa na wieki,
Twa pamięć, Panie - z pokolenia w pokolenie.
Pan bowiem zapewnia praworządność swojemu ludowi
i lituje się nad swymi sługami.
Bożki pogańskie to srebro i złoto,
dzieło rąk ludzkich.
Mają usta, ale nie mówią,
mają oczy, ale nie widzą.
Mają uszy, ale nie słyszą;
i nie ma oddechu w ich ustach.
Podobni są do nich ci, którzy je robią,
i każdy, co w nich ufność pokłada.
Domu Izraela, błogosław Pana,
domu Aarona, błogosław Pana!
Domu Lewiego, błogosław Pana,
wy, co boicie się Pana, błogosławcie Pana!
Niech będzie błogosławiony Pan z Syjonu,
który mieszka w Jeruzalem!
<Alleluja>.

 

Bóg musiał być wyniesiony ponad inne bożki np. zamknięte w figurkach nie tyle ze względów metafizycznych czy filozoficznych, ale ze względów strategicznych. Z tych samych względów Bóg musiał być ponad niebem i ponad całą ziemią.

 

Ps 108,4-6; 13-14

Wśród ludów będę chwalił Cię, Panie,
zagram Ci wśród narodów,
bo Twoja łaskawość [sięga] aż do niebios,
a wierność Twoja po chmury.
Bądź wywyższony, Boże, ponad niebo,
a Twoja chwała ponad całą ziemię!
(...)

Daj nam pomoc przeciw nieprzyjacielowi,
bo ludzkie ocalenie jest zawodne.
W Bogu dokonamy czynów pełnych mocy
i On podepcze naszych nieprzyjaciół.

 

Musiał być jeden, jedyny, najwyższy. Dlatego musiała dokonać się fuzja boga (bogów) kananejskiego (-ich) El (Elohim) z przyniesionym z Egiptu Jahwe.

 

Ps 83

O Boże, nie trwaj w milczeniu,
nie milcz i nie spoczywaj, Boże!
Bo oto burzą się Twoi wrogowie
i podnoszą głowę ci, którzy Cię nienawidzą.
Knują spisek przeciwko Twojemu ludowi,
zmawiają się przeciw tym, których strzeżesz.
«Pójdźcie - mówią - wytraćmy ich spośród narodów,
by więcej nie wspominano imienia Izraela».
Zaiste, zmawiają się jednomyślnie
i przeciw Tobie zawierają przymierze:
Namioty Edomu z Izmaelitami,
Moab i Hagryci,
Gebal, Ammon i Amalek,
kraj Filistynów i mieszkańcy Tyru.
Także Asyryjczycy połączyli się z nimi,
dla synów Lota stali się ramieniem.
Uczyń im jak Madianitom i Siserze,
jak Jabinowi nad potokiem Kiszon,
którzy polegli pod Endor,
stali się nawozem dla ziemi.
Z ich książętami postąp jak z Orebem,
jak z Zeebem, z Zebachem i z Salmunną,
z wszystkimi ich przywódcami,
którzy mówili: «Zagarnijmy
dla siebie kraj Boga!»
O Boże mój, uczyń ich podobnymi do źdźbeł ostu,
do plew gnanych wichurą.
Jak ogień pożera lasy,
jak pożoga wypala góry,
tak ich ścigaj Twoją nawałnicą
i burzą Twoją wpraw ich w zamieszanie!
Okryj hańbą ich oblicze,
aby szukali imienia Twego, Panie!
Niech wstyd i trwoga ogarną ich na zawsze,
niech będą pohańbieni i zginą!
Niechaj poznają Ciebie i wiedzą,
że tylko Ty, który sam jeden masz Jahwe na imię,
jesteś Najwyższy nad całą ziemią.

 

Dlatego:

 

Ps 136

Alleluja.
Chwalcie Pana, bo dobry,
bo Jego łaska na wieki.
Chwalcie Boga nad bogami,
bo Jego łaska na wieki.
Chwalcie Pana nad panami,
bo Jego łaska na wieki.
On sam cudów wielkich dokonał,
bo Jego łaska na wieki.
On w mądrości uczynił niebiosa,
bo Jego łaska na wieki.
On rozpostarł ziemię nad wodami,
bo Jego łaska na wieki.
On uczynił wielkie światła,
bo Jego łaska na wieki.
Słońce, by dniem władało,
bo Jego łaska na wieki.
Księżyc i gwiazdy, by władały nocą,
bo Jego łaska na wieki.
On Egipcjanom pobił pierworodnych,
bo Jego łaska na wieki.
I wywiódł spośród nich Izraela,
bo Jego łaska na wieki.
Ręką potężną, wyciągniętym ramieniem,
bo Jego łaska na wieki.
On Morze Czerwone podzielił na części,
bo Jego łaska na wieki.
I przeprowadził środkiem Izraela,
bo Jego łaska na wieki.
I faraona z jego wojskiem strącił w Morze Czerwone,
bo Jego łaska na wieki.
On prowadził swój lud przez pustynię,
bo Jego łaska na wieki.
On pobił wielkich królów,
bo Jego łaska na wieki.
On uśmiercił królów potężnych,
bo Jego łaska na wieki.
Sichona, króla Amorytów,
bo Jego łaska na wieki.
I Oga, króla Baszanu,
bo Jego łaska na wieki.

A ziemię ich dał na własność,
bo Jego łaska na wieki -
jako dziedzictwo słudze swemu Izraelowi,
bo Jego łaska na wieki.
On o nas pamiętał w naszym uniżeniu,
bo Jego łaska na wieki.
I uwolnił nas od wrogów,
bo Jego łaska na wieki.
On daje pokarm wszelkiemu ciału,
bo Jego łaska na wieki.
Dziękujcie Bogu, niebiosa,
bo Jego łaska na wieki.

 

Jednym słowem – wszystko uczynił Bóg. Pan króluje.

 

Ps 97,1-9

Pan króluje: wesel się, ziemio,
radujcie się, mnogie wyspy!
Obłok i ciemność wokoło Niego,
sprawiedliwość i prawo podstawą Jego tronu.
Ogień idzie przed Jego obliczem
i pożera dokoła Jego nieprzyjaciół.
Jego błyskawice świat rozświecają,
a ziemia patrzy i drży.
Góry topnieją jak wosk przed obliczem Pana,
przed obliczem Władcy wszystkiej ziemi.
Niebiosa głoszą Jego sprawiedliwość,
a wszystkie ludy widzą Jego chwałę.
Muszą się wstydzić wszyscy, którzy czczą posągi
i chlubią się bożkami;
wszyscy bogowie hołd Mu oddają.
Słyszy o tym i cieszy się Syjon
i radują się córki Judy
z Twoich wyroków, o Panie!
Tyś bowiem, Panie, wywyższony - ponad całą ziemię
i niezmiernie wzniosły pośród wszystkich bogów.

 

I na zakończenie:

 

Ps 149

Alleluja.
Śpiewajcie pieśń nową Panu;
chwała Jego [niech zabrzmi] w zgromadzeniu świętych.
Niech Izrael się cieszy swym Stwórcą,
niech synowie Syjonu radują się swym Królem.
Niech chwalą Jego imię wśród tańców,
niech grają Mu na bębnie i cytrze.
Bo Pan w ludzie swoim ma upodobanie
i zdobi pokornych zwycięstwem.
Niech się weselą święci wśród chwały,
niech się cieszą na swoich sofach!
Niech chwała Boża będzie w ich ustach,
a miecze obosieczne w ich ręku:
aby dokonać pomsty wśród pogan
i karania pośród narodów;
aby ich królów zakuć w kajdany,
a dostojników w żelazne łańcuchy;
by wypełnić na nich pisany wyrok:
to jest chwałą wszystkich Jego świętych.
Alleluja.

Ps 150

Alleluja.
Chwalcie Boga w Jego świątyni,
chwalcie Go na wyniosłym Jego nieboskłonie!
Chwalcie Go za potężne Jego czyny,
chwalcie Go za wielką Jego potęgę!
Chwalcie Go dźwiękiem rogu,
chwalcie Go na harfie i cytrze!
Chwalcie Go bębnem i tańcem,
chwalcie Go na strunach i flecie!
Chwalcie Go na cymbałach dźwięcznych,
chwalcie Go na cymbałach brzęczących:
Wszystko, co żyje, niech chwali Pana!
Alleluja.

 

Inne przykłady psalmów „wojennych”: Ps 2,7-12; 21,9-11; 41,11-12; 44,2-9; 45,4-7; 46,9-12; 47,2-5; 54,6-9; 58,11-12; 59,2-14; 60,8-14; 63,8-11; 68,21-24; 76,1-13; 79,10-13; 81,14-17; 89,21-28; 108,7-12; 110,1-7; 111,6; 124,1b-8; 137,7-9.

 

I tak dalej.... Z dużą dozą prawdopodobieństwa można przyjąć, że z drugiej strony było podobnie. Może jedynie przybrało to mniej wyrafinowane formy. Gdy się to czyta, jawi się obraz kotła ludów, narodów, szczepów, plemion walczących ze sobą, z których każdy ma swojego boga (bogów), którzy to bogowie zagrzewają do walki swoich wyznawców, dodają im siły, pomagają zwyciężyć i zniszczyć wrogów, itd... Pod Troją przecież tak naprawdę walczyli nie tyle ludzie, co bogowie, a ludzie byli jedynie narzędziem w ich rękach. Bogowie byli z Rzymianami. Bóg był z saracenami podbijającymi "Ziemię Świętą" i z krzyżowcami, którzy ją potem wyzwalali. Bóg był z generałem Pattonem (to tak na marginesie wyświetlanego ostatnio filmu "Patton") oraz z hitlerowcami, którzy na pasach mieli napisy "Gott mit uns". Bóg był z zamachowcami z 11 września, a później z Amerykanami w Afganistanie. Bóg jest z katolikami i jednocześnie z protestantami w Irlandii Północnej. Bóg jest z wysadzającymi się Palestyńczykami oraz z bombardującymi ich Żydami. Aż chciałoby się powiedzieć: Ludzie, jeszcze wam się to nie znudziło? No tak, ale jak każdy zaczyna od nowa...

 

 

 

Strona główna                          Następny rozdział