WPŁYW
“PISM” NA PIERWSZYCH CHRZEŚCIJAN
Mania doszukiwania się w Pismach zapowiedzi
dotyczących życia i działalności Jezusa w naturalny sposób przeszła z niego samego
na jego uczniów, a z nich na pierwszych Chrześcijan. Jak pisze Władysław
Witwicki1:
Żydzi neofici umieli wszędzie dojrzeć w Starym Testamencie związek z życiem Jezusa i przepowiednię, która właśnie jego dotyczyła, a kto czytał i rozumiał Stary Testament inaczej, ten był zaślepiony.
Oto przykład:
J 12,41
Tak powiedział Izajasz, ponieważ ujrzał chwałę Jego i o Nim mówił.
Znakomitą ilustracją powyższego stwierdzenia
Witwickiego jest “odpowiednia” interpretacja tego oto fragmentu Psalmu,
sławiącego wielkość człowieka:
Ps 8,4-9
Gdy patrzę na Twe niebo, dzieło Twych palców,
księżyc i gwiazdy, któreś Ty utwierdził:
czym jest człowiek, że o nim pamiętasz,
i czym - syn człowieczy, że się nim zajmujesz?
Uczyniłeś go niewiele mniejszym od istot niebieskich,
chwałą i czcią go uwieńczyłeś.
Obdarzyłeś go władzą nad dziełami rąk Twoich;
złożyłeś wszystko pod jego stopy:
owce i bydło wszelakie,
a nadto i polne stada,
ptactwo powietrzne oraz ryby morskie,
wszystko, co szlaki mórz przemierza.
A oto “wyjaśnienie” tego ustępu Pism według
autora Listu do Hebrajczyków:
Hbr 2,6-9
Ktoś to na pewnym miejscu stwierdził uroczyście, mówiąc:
Czym jest człowiek, że pamiętasz o nim,
albo syn człowieczy, że się troszczysz o niego;
mało co mniejszym uczyniłeś go od aniołów,
chwałą i czcią go uwieńczyłeś.
Wszystko poddałeś pod jego stopy.
Ponieważ zaś poddał Mu2 wszystko, nic nie zostawił nie poddanego Jemu. Teraz wszakże nie widzimy jeszcze, aby wszystko było Mu poddane. Widzimy natomiast Jezusa, który mało od aniołów był pomniejszony, chwałą i czcią ukoronowanego za cierpienia śmierci, iż z łaski Bożej za wszystkich zaznał śmierci.
Zagalopował się on tak daleko, że aby
dopasować Jezusa do tego fragmentu Psalmu, uczynił go nawet mniejszym od
aniołów, pomimo iż jeden rozdział wcześniej (Hbr 1,4-14) przekonywał, że
właśnie Jezus stoi wyżej od aniołów.
Werset 7 Psalmu 8: “złożyłeś wszystko
pod jego stopy” odniesiono do Jezusa również w
1 Kor 15,27 oraz Ef 1,22.
Z początku Psalmu 110[109]:
Ps 110[109],1
Wyrocznia Boga dla Pana mego:
«Siądź po mojej prawicy,
aż Twych wrogów położę
jako podnóżek pod Twoje stopy».
który należał również do ulubionych Pism
Jezusa (patrz: Mk 12,35-37; 14,62 a także: “Ulubione Pisma Jezusa - Ps 110”) oraz z Ps 16[15],11, wyprowadzili jego uczniowie
twierdzenie, że Jezus po swojej śmierci:
Mk 16,19b
... zasiadł po prawicy Boga.
Twierdzenie to stało się później jednym z
podstawowych filarów wiary pierwszych chrześcijan (patrz: Dz 2,33-36; 7,56; Rz
8,34; Kol 3,1; Ef 1,20; Hbr 1,3; 1,13; 10,12; 12,2; 1 P 3,22), wchodząc do tzw.
Składu Apostolskiego, jednej z pierwszych modlitw chrześcijańskich,
zredagowanej, według tradycji, przez uczniów Jezusa:
... trzeciego dnia zmartwychwstał, wstąpił na niebiosa, siedzi na prawicy Boga Ojca wszechmogącego, stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych.
Wśród Ewangelistów pod względem
dopasowywania pism Starego Testamentu do Jezusa szczególnie przodował autor
Ewangelii Mateusza. W Ewangelii tej aż roi się od odsyłaczy do Starego
Testamentu. Wydarzenia z życia Jezusa mają być oczywiście spełnieniem Pism.
Czasami autor posuwa się wręcz do absurdu. W pewnym miejscu przetłumaczył on
błędnie odpowiedni fragment Księgi Zachariasza (przytaczam w tłumaczeniu
Władysława Witwickiego3):
Mt 21,5
Powiedzcie
córce Syjonu
Oto Król twój przychodzi do ciebie
łagodny. Siedzi na oślicy
i na źrebaku
tego bydlęcia.
Tam, gdzie u Zachariasza (Za 9,9) był
przecinek, u Mateusza występuje “i”4. Dlatego tylko według tej Ewangelii:
Mt 21,1b-2
... Jezus posłał dwóch uczniów i rzekł im:
«Idźcie do wsi, która jest przed wami, a zaraz znajdziecie oślicę uwiązaną i
źrebię z nią. Odwiążcie je i przyprowadźcie do Mnie!
A następnie (ponownie przytaczam w
tłumaczeniu Władysława Witwickiego5):
Mt 21,7
Przyprowadzili oślicę i źrebaka, położyli na nie
swoje suknie i posadzili go na nich wierzchem.6
A oto, co pisze Władysław Witwicki o autorze
Ewangelii Mateusza7:
Widać, że opowiadań tych i miejsc ze Starego Testamentu nie gromadził tu historyk ani filolog, tylko człowiek czytający pisma proroków i psalmy po swojemu, opanowany jedną myślą nieodpartą, że tam wszędzie chodziło o Jezusa. Nawet, kiedy się mówiło o czym innym. Stąd nieodparte poczucie ukrytego związku między brzmieniem cytat starotestamentowych a szczegółami z życia Jezusa.
Dopasowaniu w Ewangeliach życia Jezusa do
proroctw ze Starego Testamentu sprzyjały aż cztery czynniki:
Dotyczy to szczególnie opisu pojmania,
procesu i męki Jezusa. No cóż, w Pismach Starego Testamentu aż roi się od
opisów wszelkiego rodzaju męki. Szczególnie pod tym względem przodują Psalmy, w
których skargi zanoszone do Boga na zły los i złe traktowanie przez innych,
można powiedzieć, że są wręcz na porządku dziennym (zawiera je ok. 1/3 spośród
ogólnej ilości 150 Psalmów).
Przypisy:
1 Władysław Witwicki, “Dobra Nowina według Mateusza i Marka” (PWN, Warszawa 1958), s. 191
2 Wyrazy: “Mu” oraz “Jemu” rozpoczynane są z dużej litery, gdyż autor ma na myśli Jezusa.
3 Władysław Witwicki, “Dobra Nowina według Mateusza i Marka” (PWN, Warszawa 1958), s. 77
4 W tłumaczeniu w Biblii Tysiąclecia “i” zostało pominięte.
5 Władysław Witwicki, “Dobra Nowina według Mateusza i Marka” (PWN, Warszawa 1958), s .78
6 Proszę zobaczyć jak ten problem rozwiązano w Biblii Tysiąclecia.
7 Władysław Witwicki, “Dobra Nowina według Mateusza i Marka” (PWN, Warszawa 1958), s. 191